كار آسانى نيست . اگر در ايالت چينى هونان مردى با اراده و مسافرى باهوش به دنيا نيامده بود ، اين كار نهايت مشكلى بود « 1 » ، وى همان مسافر بودايى هيون تسنگ است ، كه معلومات مهمى را دربارهء اوضاع جغرافى و دينى و سياسى افغانستان در سفرنامهء خويش سى - يو - كى فراهم آورده است ، و قرار جدوليكه كننگهم ترتيب كرده ، تاريخ‌هاى سفرش در نقاط افغانستان چنين است : در راه حركت به طرف هند در سمرقند 5 مارچ 630 م - 8 ه خلم HO - LIN 20 مارچ 630 م - 8 ه بلخ PO - HO 20 اپريل 630 م - 9 ه باميان FAN - YEN - NA 30 اپريل 630 - 9 ه كاپيسا KAPISA 10 مى 630 م - 9 ه لمغان LAN - PO 15 اگست 630 م - 9 ه نگره‌هاره ( ننگرهار ) NA - KIE - LO - HO 20 اگست 630 م - 9 ه گندهارا KIEN - TO - LO 1 نومبر 630 م - 9 ه اوده خنده ( ويهند ) UDA - KHANDA 1 دسمبر 630 م - 9 ه اوديانه UDYANA ( شمال مردان ) 1 جنورى 631 م - 9 ه سواستو SU - FA - SA - TO درياى سوات 1 مارچ 631 م - 9 ه تكسيلا TA - CHA - SHI - LO 1 اپريل 631 م - 10 ه بعد ازين هيون تسنگ به كشمير و هند ميرود ، و چهارده سال پس در راه بازگشت از راه جالندر به تكسيلا ميرسد ، 15 دسمبر 643 م - 23 ه گذشتن از اندوس بر فيل و توقف در ويهند 25 دسمبر 643 م - 23 ه رسيدن به لغمان با شاه در يك ماه ، 15 مارچ 644 م - 24 - ه فلنه ( بنون ) 15 جون 644 م - 24 ه اوپوكين ( افغان - پختيا ) 20 جون 644 م - 24 ه

--> ( 1 ) - تمدن ايرانى 398